Schaakvereniging Daniël Noteboom

Viktor Kortsjnoj (1931 – 2016) wordt door vele gezien als de succesvolste schaker ooit zonder een wereldtitel. Hij heeft in zijn zeer lange carrière meer dan 220 eerste plaatsen behaald en won vele internationale toernooien op grootmeester niveau (Hastings, het Hoogovenstoernooi, Biel, Tilburg, IBM-schaaktoernooi, OHRA-toernooi enz.) en was zeer succesvol in de kandidatenmatches. Kortsjnoj was een hele slechte verliezer en vanwege zijn slechte humeur na een verloren partij had hij als bijnaam Viktor de Verschrikkelijke (Viktor the Terrible).

Kortsjnoj (of Korchnoi) is van Russische afkomst maar ontvluchtte zijn land in 1976 na zijn (gedeelde) overwinning tijdens het IBM-schaaktoernooi en vroeg politiek asiel aan in Nederland. In 1978 vertrekt hij naar Zwitserland, waar hij uiteindelijk ook staatsburger wordt.

Hij was vier keer kampioen van de Sovjet-Unie (1960, 1962, 1964, 1966), één keer kampioen van Nederland (1977) en vijf keer van Zwitserland (1982, 1984, 1985, 2009, 2011). Zijn grote rivaal was de eveneens uit Rusland afkomstige Anatoli Karpov.
Hij heeft drie keer een tweekamp om de wereldtitel gespeeld tegen Karpov, maar wist nooit te winnen. In 1974 verloor hij de finale van de kandidatenmatches van Karpov en omdat Bobby Fisher weigerde zijn titel te verdedigen werd Karpov wereldkampioen. In 1978 en 1981 won Kortsjnoj de kandidatenmatches en werd de uitdager van Karpov. Beide tweekampen werden door Karpov gewonnen. Binnen de Sovjet-Unie kon Karpov rekenen op alle steun want hij was lid van communistische partij en werd beschouwd als de ideale patriot, een model persoon. Kortsjnoj werd door het regiem gezien als een rebel, overloper en criticaster van het Sovjet systeem, een ziekelijke man met een immoreel karakter. Tussen de beide kemphanen was sprake van een intense rivaliteit en de strijd beperkte zich niet alleen tot de zetten op het bord. Kortsjnoj droeg tijdens partijen in de tweekamp om de wereldtitel een spiegelende zonnebril zodat zijn ogen niet zichtbaar waren. Karpov vroeg om een onderzoek naar de stoel van Kortsjnoj omdat daar elektronische apparatuur in zou zitten. Kortsjnoj beweerde dat een paragnost uit het kamp van Karpov hem wilde hypnotiseren vanuit de zaal en nog vele andere incidenten hebben tussen de beide heren plaatsgevonden.

In de laatste maanden van 2024 zijn diverse wereldkampioenschappen schaken gespeeld. Titelverdediger Ding Liren speelde tegen Gukesh Dommaraju een tweekamp om het wereldkampioenschap schaken van 25 november tot 12 december 2024 in Singapore. Gukesh had in april het kandidatentoernooi in Toronto gewonnen en maakte daarna ook op de olympiade veel indruk met een score van 9 punten in 10 partijen aan het eerste bord van India.
Ding had na het behalen de wereldtitel in 2023 een moeilijk jaar en was op de FIDE-ranglijst gezakt naar de 23_^e plaats. Toch was het Ding die de eerste partij met de zwarte stukken won en direct een voorsprong nam. In de derde partij wist Gukesh de stand weer gelijk te trekken met een mooie overwinning. Na dit stormachtige begin van de match volgden een serie remises totdat Gukesh in de 11^e partij won door een blunder van Ding (zie diagram 1).

Diagram 1: stelling na 28…Dc8?