De organisatie van het Tata Steel Chess toernooi had dit jaar weer een sterk deelnemersveld naar Wijk aan Zee gehaald. De nummers 1 t/m 3 van de FIDE ratinglijst waren niet aanwezig maar met Keymer (4e 2776), Erigaisi (5e 2775), Giri (6e 2760) Praggnanandhaa (8e 2758) en regerend wereldkampioen Gukesh (9e 2754) hadden ze vijf spelers uit de top 10. Het waren niet deze spelers met de hoogste rating, maar de beide schakers uit Oezbekistan die het toernooi domineerden. Abdusattorov (12e 2751) won het toernooi met 9 punten uit 13 partijen en verloor alleen van Giri, maar won ook zes partijen. Zijn landgenoot Sindarov werd tweede (8.5/13) en onze Jorden van Foreest werd knap derde (7.5/13). Tegen Vincent Keymer speelde hij in de negende ronden een mooie aanval partij die na 26 zetten al beslist was.
Diagram 1: van Foreest – Keymer na 14…f6
Na een schijnbaar rustige opening speelt van Foreest in de zetten 9 t/m 11 zijn h-pion op naar veld h6 en daarna breekt de strijd los in het centrum. Wit staat iets beter maar na de vreemde zet 13..Pg8? komt zwart echt in de problemen (+1.5). Een zet later staat de stelling van diagram 1 op het bord. Je verwacht dat wit met 15.Pxc6 of 15.Lxc6 stukken gaat afruilen maar van Foreest komt met een veel betere zet 15.Pxc4!. Na 15..dxc4 16.d5 exd5 17.De3+! (beter dan 17.The1+) staat wit gewonnen (+3.5) en hij maakt het in stijl af. Speelt u de partij maar eens rustig na in de viewer.
Anish Giri speelde een wisselvallig toernooi met een slecht begin door een blunder in de eerste ronde. Hij staat bekend om zijn solide spel en maakt niet vaak blunders maar tegen Vincent Keymer ging het helemaal mis (zie diagram 2 en 3).
Diagram 2: Keymer – Giri na 21.Tc7
Diagram 3: Keymer – Giri na 23.Tc4
Giri stond na 21 zetten (diagram 2) iets beter (-0.1) en kan de witte toren insluiten met 21..Lc6. Hij speelde echter 21..Tb8? en na 22.Pa5 staat wit al beter (+0.8), maar daarna volgde een blunder 22..Lxd4?? en na 23.Tc4 gaf hij op want hij verliest een loper (diagram 3).
Na een remise in de tweede ronde verliest hij ook het Nederlandse onderonsje tegen van Foreest in de derde ronde. Later in het toernooi ging het beter en met drie overwinningen en drie verlies partijen eindigt hij met een 50% score op de achtste plaats.
In de Masters groep speelden vier sterke spelers uit India mee, Tata is tenslotte een Indiaas bedrijf. Het was opvallend dat ze ondanks hun hoge rating onderaan de ranglijst waren terug te vinden: op de negende (wereldkampioen Gukesh), elfde, twaalfde en dertiende plaats. Wat ook opviel was het ongewone hoge aantal gewonnen partijen in deze groep. Van de in totaal 91 gespeelde partijen eindigde er 41 (45%) in winst.
In de Challengers groep beginnen de Nederlandse deelnemers slecht: Max Warmerdam verliest zijn eerst twee partijen, Erwin l’Ami de eerste drie en Eline Roebers zelfs de eerste vier ronden. Warmerdam weet de schade te beperken en eindigt het toernooi met een score van 50% in de middenmoot. L’Ami had de hoogste rating in deze groep maar komt niet verder dan de elfde plaats. Roebers had de laagste rating en in de eindstand is ze ook op de laatste plaats terug te vinden, voor haar lag het niveau dit jaar nog te hoog. De strijd om de eerste plaats werd lange tijd gedomineerd door de (zeer) jonge deelnemers Faustino Oro (12 jaar), Andy Woodward (15 jaar), Marc’Andria Maurizzi (18 jaar) en Aydin Suleymanli (20 jaar). Tussen al die jonge spelers was de Oekraïense grootmeester Vasyl Ivanchuk de smaakmaker. “Chucky” won het Hoogovenstoernooi in 1996 en is nu op 56-jarige leeftijd nog steeds heel populair en geniet veel aanzien binnen de internationale schaakgemeenschap. Hij wordt gerespecteerd vanwege zijn genialiteit en creativiteit, heeft een oprechte liefde voor het schaakspel en is emotioneel zeer betrokken. Hij liet het allemaal weer zien in Wijk aan Zee. In de derde ronde speelde hij tegen Velimir Ivic en na 39 zetten stond de complexe stelling van diagram 4 op het bord.
Diagram 4: Ivic – Ivanchuk na 39..Lc5
Ivanchuk staat beter (-0.8) maar heeft nog slechts 1 seconde voor de laatste zet tot de tijdcontrole. De spelers hadden 2 uur voor de eerste 40 zetten zonder increment. De commentatoren in café de Zon bouwden de spanning op en vroegen het publiek of Chucky zijn 40e zet binnen een seconde kon doen. GM Simon Williams stelde dat Ivic kon winnen door een volkomen onverwachte zet te doen zoals bijvoorbeeld 40.Dxg6+. Hij speelde echter 40.e7 (40.exf7+ is beter) en het lukte Ivanchuk om binnen de laatste seconde 40..Tfe8 te spelen. Dit fragment ging viraal op het internet en is voor de liefhebbers nog terug te kijken. Ivanchuk won daarna de partij. In ronde 6 won Ivanchuk van Eline Roebers met een stikmat (zie diagram 5).
Diagram 5: Ivanchuk – Roebers na 30.Pf7#
Hij bracht de spanning in het toernooi weer terug door in de rondes 10 en 11 te winnen van de jonge koplopers Woodward en Suleymanli. Ondanks de eindsprint van de Ivanchuk, met 7 punten in de laatste acht partijen, won Andy Woodward het Challengers toernooi met een half punt voorsprong.
Naast het hoofdtoernooi voor de grootmeesters organiseren ze gedurende die twee weken ook diverse toernooien voor amateur schakers. Dit jaar deden in totaal ca. 1700 amateurs mee met ook een relatief grote (en succesvolle!) afvaardiging van Daniël Noteboom. In het eerste weekend speelden Gunnar Sieber, Arjan Plug, Willem Verhoog en Arend Oosterhuis mee in een vierkamp.
Gunnar speelde vanwege zijn hoge rating in de sterke groep 4D tegen tegenstanders met allemaal een rating rond 1900. Hij had in de eerste ronde een comfortabele stelling (+0.8) maar werd door zijn tegenstander Niels Dol verrast met de zet 23..Da3 (zie diagram 6).
Diagram 6: Sieber – Dol na 23..Da3
Zwart dreigt zowel 24..Dxb4 als 24..Dxh3 dus besloot Gunnar de blokkade zet 24.Db3 te spelen en na dame ruil was de stelling gelijkwaardig De partij eindigde in een remise. In de stelling van diagram 6 komt Stockfish met 24.Lf6! (+2.5), een zet waar de meeste van ons zelfs niet over na zullen denken. Na het slaan op h3 en daarna op g4 (met schaak) staat de witte koning in zijn hemd. Maar na 24..Dxh3 25.Te3! Dxg4+ 26.Tg3 is het wit die een winnende aanval heeft (b.v. 26..Dd7 27.Txg6+ enz.).
In de tweede ronde speelde hij ook remise en door de laatste partij te winnen kwam hij op 2 uit 3 en dat was voldoende voor groepswinst.
Arjan deed mee in groep 6K en hij verloor zijn eerste partij nadat de compensatie voor een geofferde pion langzaam verdampte. In de tweede ronde strafte hij een fout in de opening van zijn tegenstander Jelle Kop op fraaie wijze af met 6.Lxf7+! (zie diagram 7).
Diagram 7: Plug – Kop na 5..Ph5
Arjan staat na deze combinatie heel goed (+1.8) maar moet nauwkeurig blijven spelen om te winnen. Een mooie tactische partij die de moeite waard is na te spelen in de viewer. Hij schroomt niet om op zet 9 een winnend paardoffer te spelen en als zwart met 11..Lh4+ de tegenaanval inzet weet hij die fraai te pareren. Met 14.O-O+ kiest hij voor de sterkste zet waarmee de dames op het bord blijven. Als zwart een zet later met 15..Ke6 het open veld kiest met zijn koning dan gaat hij midden op het bord mat. In de laatste partij kreeg hij de afruilvariant van de Franse opening op het bord die in remise eindigde. Zijn score van 50% was goed voor de 2e plaats in zijn groep.
Willem was ingedeeld in groep 8B en na twee verloren partijen won hij de laatste en werd 3e. Hij won nog wel een paar ratingpunten en doorbrak daarmee de 1600 grens. Arend was ongenaakbaar in groep 9AF en won alle drie zijn partijen. Ons oud lid Erik Romijn deed dit weekend ook mee in groep 7T en begon met een remise maar verloor zijn beide andere partijen.
Wibo van Scheppingen en Rob Groot hadden zich ingeschreven voor de weekdag vierkamp met de speeldagen maandag, dinsdag en woensdag. Wibo won in groep 6F de eerste twee partijen met wit door met voordeel uit de opening te komen en het daarna uit te spelen. De derde partij wist hij met kunst en vliegwerk, en het nodige geluk met moeite remise te houden en daarmee de groepswinst veilig te stellen. Rob deed in groep 7G hetzelfde als Gunnar, hij speelde de eerste twee partijen remise en won de laatste beslissende partij. Ondanks dat hij de onderlinge partij had gewonnen (en dus ook een hogere SB score) moest hij volgens de reglementen de eerste prijs delen.
De groepswinnaars mochten boeken uitzoeken bij de stand van New in Chess en kunnen dus verder studeren om volgend jaar in een groep hoger te spelen.
Met dank aan Gunnar en Arjan voor hun het beschikbaar stellen van partijen inclusief analyse.